„W życiu nie chodzi o czekanie, aż burza minie…

Chodzi o to, by nauczyć się tańczyć w deszczu” – Vivian Green

Po co nam emocje? A może można bez nich…?

To z czym ostatnio mamy do czynienia znacząco wpływa na nasze życie. To normalne, że odczuwamy niepokój , strach czy złość.

W medycynie i w psychologii dawno już zauważono, że to, jak się czujemy i jak postępujemy (zarówno w ciągu całego życia, jak i w konkretnej relacji czy sytuacji), zależy od trzech czynników: wyzwań stojących przed ludźmi, wrażliwych punktów, których te wyzwania dotyczą, oraz sił, jakimi dysponujemy, by sprostać wyzwaniom i ochronić swoje wrażliwe punkty.

Potrzebujemy sił do tego, by poradzić sobie z wyzwaniami oraz wrażliwymi punktami, a w miarę nasilania się jednych lub drugich (czy obu naraz) musimy mieć ich coraz więcej .

Nasze siły wewnętrzne mają podstawowe znaczenie dla spełnionego, produktywnego i pełnego życia. Jedną z takich sił są pozytywne emocje.

Emocje to naturalna spontaniczna reakcja. Emocje są prawdziwe.

Określenie emocja pochodzi od łacińskiego emovere – co oznacza w ruchu – czyli stan znacznego poruszenia umysłu.

Na emocje składają się uczucia i nastroje. Uczucia są konkretne, często trwają dość krótko i zostają wywołane przez bodźce wewnętrzne lub zewnętrzne. Uśmiechająca się do nas bliska nam osoba sprawia, że odczuwamy przyjemność, radość, a minutę później jej uszczypliwa uwaga prawdopodobnie wywoła nasze poirytowanie. Nastroje są bardziej rozproszone, trwalsze i niezależne od bodźców.

Gdy pojawia się silna emocja, to podświadomości mówi, że w naszym życiu dzieje się coś ważnego, co domaga się w ten sposób naszej uwagi.

Jakie prezenty dają nam emocje?

Emocje dają nam informację – informują nas o czymś ważnym, dają energię (np. motywację do działania) i nadają znaczenie, czyli otrzymujemy konkretną informację, rób tak dalej (jeżeli skutek jest pozytywny) lub przestań to robić – w przypadku skutku negatywnego.

Co oznaczają odczuwane przez nas emocje i jaki jest ich przekaz?

Ciekawostka

Paul Ekman (amerykański psycholog, emerytowany profesor na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Francisco, pionier w badaniu emocji i ich związku z wyrazem twarzy) odkrył, że ekspresja emocji jest tylko częściowo kulturowo uwarunkowana, gdyż gniew, pogarda, wstręt, strach, radość, smutek i zaskoczenie to emocje uniwersalne, czyli ekspresja emocji na twarzach ludzi dowolnej rasy, jest taka sama!

 

Poniżej krótko opisze wspomniane emocje, dorzucając kilka innych.

Złość – to znak, że została naruszona jedna z naszych zasad lub granic (przez nas samych lub kogoś z zewnątrz). Złość daje potężną energię do działania, ale też może prowadzić do agresji.

Jaki jest jej przekaz? Podejmij działanie na rzecz tego, co uważasz za słuszne, broń swoich granic, pogódź się z sytuacją, której nie możesz zmienić.

Frustracja – to znak, że nie osiągamy rezultatów jakie zaplanowaliśmy.

Przekaz: zmień strategię/metodę działania, zmień swój poziom zaangażowania lub porzuć swój cel.

Frustracja zazwyczaj towarzyszy nam wtedy, kiedy chcemy dokonywać zmian w obszarze, na który nie mamy wpływu.

 

Strach – znak, żeby mieć się na baczności, to ostrzeżenie przed nadciągającym niebezpieczeństwem. Wchodzisz w „nowy teren” przygotuj się, sprawdź, mobilizuj do działania.

Przekaz: zwiększ czujność , uważaj – bądź ostrożny, podejmij działanie, aby być bezpiecznym.

 

Strach to nie to samo co lęk. Strach pojawia się u człowieka w obliczu realnego, namacalnego zagrożenia.

Lęk jest procesem wewnętrznym, niewynikającym z bezpośredniego zagrożenia, ma on charakter irracjonalny i wynika z wyobrażonego sobie przez nas zagrożenia czy niebezpieczeństwa. Lęk objawia się jako niepokój, uczucie napięcia, zagrożenia.

Przekaz lęku: uważaj na zagrożenia, sprawdź czym jest twój lęk, działaj.

Wstręt – wyraża odrazę do czegoś, kogoś lub sytuacji. Czynnik wywołujący wstręt może mieć charakter materialny (np. szczur, padlina) lub abstrakcyjny.

Przekaz: odrzuć to, zostaw to! , odsuń się od tego, chroń siebie, uważaj – to jest trujące, to Cię osłabia i może Ci zaszkodzić! Ktoś lub coś jest dla Ciebie toksyczny.

Zaskoczenie – pojawia się w sytuacji, kiedy nasze przewidywania nie spełniają się lub po prostu spotyka nas coś niespodziewanego. W połączeniu z radością daje zachwyt, a ze smutkiem – rozczarowanie. 

Jaki jest przekaz? Bądź skupiony, wzmocnij uważność no to co się dzieje lub na coś konkretnego, bądź czujny.

Poczucie winy (emocja kognitywna) – to informacja, że jednostka wypracowała własny system wartości.

Co oznacza? Że nie spełniamy swoich własnych standardów postępowania. Kiedy „skaczemy” po naszych wartościach.

Przekaz: nie rób tego więcej, zrób wszystko, by naprawić swój błąd, wybacz sobie, wyciągnij wnioski – teraz jesteś mądrzejszy, zastanów się czy ta zasada cię uskrzydla czy Cię dusi?

 

Poczucie winy może mieć charakter właściwy, kiedy odczuwa się wyrzuty proporcjonalne do wykroczenia i motywuje do poprawy albo niewłaściwy, gdy poczucie winy jest zbyt silne, nieadekwatne do czynu lub zbyt słabe czy w ogóle nieobecne.

 

Smutek – pojawia się w nas zwykle jako efekt dwóch sytuacji, tj.: nasze potrzeby nie zostają zaspokojone oraz kiedy poczujemy stratę. 

Jak wcześniej wspomniałam to znak, że czegoś nam w życiu brakuje, coś straciliśmy, albo utraciliśmy z czymś/kimś kontakt.

Jaki jest przekaz? Doceń to co straciłeś (uznaj wartość) i jednocześnie ciesz się z tego co nadal masz, a czasami

walcz o odzyskanie tego co straciłeś, powiedź czego potrzebujesz.

I radość – spowodowana czymś przyjemnym, odczuwamy wtedy zadowolenie, pojawia się uśmiech, czasem nawet płacz, ale w znaczeniu pozytywnym. Silna radość może prowadzić do uczucia euforii.

Jaki przekaz niesie radość? Rób tego więcej, działaj, to jest przyjemne, wartościowe, to mi służy.

Podsumowując.

Emocje pełnią ważne funkcje.

Emocje pobudzają do podjęcia działania dotyczącego jakiegoś doświadczonego lub wyobrażonego zdarzenia, czyli motywują. Ukierunkowują i podtrzymują działania wobec określonych celów, które są dla nas korzystne.

Informują. Od emocji zależy na co zwracamy uwagę i co łatwiej zapamiętujemy, sygnalizują, że dana sytuacja jest szczególnie ważna. Warto zastanowić się, co takiego kryje się pod tą emocją? Z jakiego powodu odczuwam złość czy smutek? Co tam jest głębiej?

Ponadto, pomagają w tworzeniu więzi lub dystansu społecznego – regulują interakcje społeczne i demaskują (w komunikacji) próby ukrycia przed innymi tego, co czujemy i zamierzamy.

Kiedy spontanicznie pomyślimy po jakieś sytuacji, że „lepiej” byłoby pozbyć się emocji, albo że w pracy nie ma miejsce na emocje, to przypomnijmy sobie, że emocje są podstawowym wyposażeniem człowieka.

To pierwotny, głęboki sposób reagowania na rzeczywistość. Bez emocji nie potrafilibyśmy podjąć żadnej decyzji.

A co jeszcze bardzo istotne – tłumienie emocji pogarsza myślenie i uczenie się.

Dobra informacja jest taka, że można odkryć w sobie gotowość pracy nad rozwijaniem inteligencji emocjonalnej, jednak od wiedzieć do robić, to daleka droga 🙂

A na zakończenie zostawiam Was z cytatem: „Dobrze jest czasem nie być (…) Są takie dni, kiedy niebycie jest jedyną formą gwarantującą zachowanie zdrowia psychicznego.”- Marcin Bruczkowski – Radio Yokohama

Czyli, odpuszczamy poczciwe winy, że okna jeszcze nie umyte, idziemy pod kocyk i produkujemy radość :))

 

 

Źródła i inspiracje:

Szczęśliwy mózg – R. Hanson

Inteligencja emocjonalna – D. Goleman

Learning Forum ICF prowadzone przez dr Lidię Czarkowską

 

Tekst: Aleksandra Holewa

 

1
Dodaj komentarz

1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Mishka